Ogólnopolski Związek Chórów Kościelnych Caecilianum działa w Polsce od roku 1994, na mocy statutu zatwierdzonego przez 268 Konferencję Episkopatu Polski. W dniu 12 czerwca 2002 roku został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowy pod numerem 71157 i od tego momentu uzyskał osobowość prawną.

Doświadczenia wielu krajów wskazują, iż organizacje tego typu mogą przyczyniać się do podnoszenia poziomu muzyki liturgicznej wykonywanej w kościołach oraz promowania wartościowej twórczości. Najczęściej przybierają nazwę związaną z imieniem św. Cecylii, patronki muzyki kościelnej, choć bywają i inne, jak np. luksemburski związek Chórów Kościelnych im. Św. Piusa X czy holenderski im. Św. Grzegorza.

Historia organizacji cecyliańskich sięga wieku XVI, a konkretnie działalności Giovanni Pierluigi da Palestriny. Zorganizował on w Rzymie związek służący muzyce kościelnej, który zatwierdził papież Grzegorz XIII. Owocna działalność dydaktyczna jego członków sprawiła, że Pius IX erygował Academia di Santa Cecilia (dziś uczelnia państwowa). W latach 1785-1861 istniało w Londynie "Caecilian Society", które troszczyło się o wykonywanie muzyki oratoryjnej, zwłaszcza Haendla. Nie miało jednak ono tego charakteru, co związek zorganizowany przez Palestrinę. Do rzymskich wzorców nawiązał ks. Franciszek Witt, gdy w 1868 r. założył w Bambergu "Allgemeiner Cacilienverein" (ACV). Stowarzyszenie to dość szybko rozszerzyło swoją działalność na tereny niemieckojęzyczne Europy. Dwa lata później zostało zatwierdzone przez papieża Piusa IX. Głównym jego zadaniem było pielęgnowanie muzyki kościelnej zgodnie z przepisami liturgicznymi i praktyczne wprowadzanie do użytku wartościowej twórczości. Idee realizowane przez ruch cecyliański dość szybko znalazły zwolenników w wielu innych krajach Europy, a dotarły też do Ameryki. Dziś dzięki ich działalności mamy w Europie kilka znaczących festiwali muzyki religijnej, periodyki muzyki kościelnej, wydawnictwa nutowe i płytowe, biblioteki służące pomocą chórom kościelnym. Organizowane są sympozja dla duchownych i świeckich odpowiedzialnych za kształcenie i wychowywanie muzyków kościelnych, a także wykłady, seminaria i kursy dla organistów, kantorów, dyrygentów i animatorów liturgicznych.

W Polsce idee ruchu cecyliańskiego próbował zaszczepić ks. Józef Surzyński, który najpierw w 1884 r. powołał w Poznaniu do życia Towarzystwo św. Wojciecha na wzór niemieckiej ACV, a trzy lata później w Krakowie. Oficjalnie w Polsce Związek Chórów Kościelnych powstał w 1926 r. w archidiecezji gnieźnieńsko-poznańskiej, a w 1929 r. w archidiecezji krakowskiej. Dwanaście lat później zatwierdził go Prymas Polski kardynał Hlond. Pomimo reaktywowania go po wojnie, w roku 1950 został rozwiązany.

Reforma liturgiczna Soboru Watykańskiego II zachęciła pewną grupę duchownych i świeckich do zaangażowania się w dzieło tworzenia szerokiego ruchu społecznego, który stopniowo wpływałby na zmianę mentalności wszystkich odpowiedzialnych za muzykę w liturgii w naszych kościołach. Niewłaściwie pojęta reforma liturgiczna spowodowała upadek wielu chórów kościelnych, które nie znajdowały miejsca dla siebie, gdy zwracano uwagę wyłącznie na aktywny udział wiernych. Dobrze prowadzony zespół (schola, chór) ma przyczyniać się do ożywiania śpiewu wspólnoty i wzbogacania oprawy muzycznej. W dobrze przygotowanej liturgii jest możliwość czynnego udziału zarówno scholi, chóru, kantora, psalmisty, organisty, jak i całego zgromadzenia. Uczestnictwo w liturgii poprzez śpiew nie może być jedynie występem artystycznym, ale ma być przede wszystkim modlitwą. Dobrze, że powstające dziś nowe zespoły na ogół właściwie pojmują swoją rolę i zadania w Kościele.

Obok najważniejszego zadania chóru, jakim jest piękniejsza oprawa muzyczna liturgii, nie można nie zauważyć i innych. Śpiew w chórze wymaga współpracy, harmonii, słuchania drugiego. Może być dobrym lekarstwem na egoizm, myślenie tylko o sobie. Z natury swej kieruje człowieka ku drugiemu człowiekowi. Treści przekazywane słowem śpiewanym powodują głębszą refleksję religijną i mogą przyczyniać się do umocnienia w wierze. Każdy chórzysta przez swą aktywną pracę w zespole służy Kościołowi.

Związek Chórów Kościelnych Caecilianum przyczynia się do zwrócenia większej uwagi na rodzaj i jakość śpiewu wykonywanego podczas liturgii. Istnieje biblioteka nutowa, pomagająca dyrygentom w doborze repertuaru. Organizowane są różnego rodzaju seminaria i warsztaty dla dyrygentów i chórzystów. Są one zarówno pracą formacyjną, jak i sposobem podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Samo jednak zaangażowanie świeckich nie wystarczy. Zapewne niejednokrotnie będą szukać wsparcia u duchownych i miejmy nadzieję, że je znajdą. Organizowane przez Związek przeglądy muzyki chóralnej, a ostatnio Ogólnopolski Konkurs Chórów Kościelnych Caecilianum, dają możliwość dzielenia się doświadczeniami i nawiązywania kontaktów między chórami oraz służą promocji dobrych zespołów, a słabszym pokazują drogę rozwoju.

W interesie naszej polskiej kultury leży podnoszenie poziomu muzyki wykonywanej w kościołach, gdyż dla większości Polaków jest to jedyna forma zetknięcia się z muzyką "na żywo".